Naukowcy z całego świata szukają sposobów na pokonanie koronawirusa COVID-19. Wyzwanie podejmują także polscy badacze – wśród których jest wielu laureatów programów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

Prof. Marcin Drąg, laureat Nagrody FNP 2019 oraz programu START, wraz ze swoim zespołem z Politechniki Wrocławskiej, prowadził badania nad wirusem COVID-19 od lutego br. W wyniku prac naukowcom udało się zidentyfikować enzym (proteazę), który jest niezbędny do namnażania się koronawirusa. Zablokowanie działania tego enzymu powoduje, że wirus ginie. To niezwykle istotne odkrycie dla opracowania bardzo szybkiego testu diagnostycznego oraz – w przyszłości – leku na koronawirusa. Poszukiwanie leku-inhibitora proteazy, zespół prof. Drąga rozpoczął wśród leków już dopuszczonych do stosowania w przypadku innych schorzeń. Wyniki dotyczące proteazy wirusowej osiągnięto tak szybko dzięki platformie technologicznej – Hybrydowej Kombinatorycznej Bibliotece Substratów, za stworzenie której prof. Drąg otrzymał w 2019 r. Nagrodę FNP w obszarze nauk chemicznych i o materiałach.

Publikacja (z wynikami z badań) zespołu prof. Drąga jest jeszcze w trakcie recenzowania, ale jego zespół już teraz nieodpłatnie udostępnił swoje wyniki naukowcom z całego świata. „Nie patentowaliśmy tego. Preprint publikacji jest dostępny online. To jest prezent z mojego laboratorium dla wszystkich zainteresowanych”, mówi profesor Drąg.

Nasz laureat programu START od lutego prowadzi badania nad wirusem COVID-19. Publikacja (z wynikami z badań) zespołu prof. Drąga jest jeszcze w trakcie recenzowania, ale jego zespół już teraz nieodpłatnie udostępnił swoje wyniki naukowcom z całego świata. „Nie patentowaliśmy tego. Preprint publikacji jest dostępny online. To jest prezent z mojego laboratorium dla wszystkich zainteresowanych”, mówi profesor Drąg.

Skutecznych metod w walce z koronawirusem poszukują także naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wśród nich jest prof. Krzysztof Pyrć, szef Pracowni Wirusologii Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ, laureat programów START i POWROTY/HOMING. Pod jego kierunkiem w krakowskim ośrodku prowadzone są prace mające na celu zrozumienie w jaki sposób dochodzi do zakażenia, co determinuje patogenność koronawirusa już na wczesnych etapach zakażenia, w jaki sposób się on replikuje i dostaje do narządów. Na badania wirusologiczne Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przekazało Centrum Biotechnologii 25 mln zł. Wyniki swoich analiz naukowcy chcą wykorzystać do stworzenia szybkiego i skutecznego testu wykrywającego koronawirusa do stosowania poza laboratorium.

W tym celu nawiązali współpracę z firmą SensDx, która została stworzona przez dra inż. Dawida Nidzworskiego, laureata programów  START, IMPULS i VENTURES. Firma jest partnerem programu START. SensDx ma już na swoim koncie wiele skutecznych, szybkich i prostych w obsłudze testów do wykrywania patogenów, wywołujących określone choroby, m.in. test do wykrywania wirusa grypy. Swoją wiedzę i doświadczenie chce teraz wykorzystać do stworzenia specyficznego, szybkiego i czułego testu na koronawirusa, który pozwoliłby na szybki przegląd w miejscach, w których nie jest możliwe przeprowadzenie pełnej diagnostyki, np. na lotnisku.

Z kolei laureaci programu TEAM –  prof. Jacek Jemielity z Uniwersytetu Warszawskiego oraz prof. Jakub Gołąb z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego – rozpoczęli już prace nad nowego typu szczepionką RNA skierowaną przeciw wirusowi COVID-19. Badania będą prowadzone w oparciu o unikalną technologię wytwarzania trwałych cząsteczek mRNA opracowaną przez prof. Jemielitego i jego zespół.

W poszukiwaniu skutecznego leku na COVID-19 uczestniczyć też będzie dr hab. Marcin Nowotny z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej, laureat programu TEAM. Otrzymał on grant Exscalate4CoV w wysokości ok. 3 mln EUR z programu „Horyzont 2020” i będzie prowadził badania we współpracy z partnerami z 17 wiodących europejskich instytucji naukowych.

Od piątku, 20 marca, swoje laboratoria do przeprowadzania diagnostycznych testów molekularnych w kierunku SARS-CoV-19 udostępniła też firma Warsaw Genomics, założona przez prof. Krystiana Jażdżewskiego (laureat TEAM) oraz dr hab. Annę Wójcicką (laureatka TEAM-TECH). Warszawska firma ma możliwości techniczne i ekspertyzę, aby analizować 1000 próbek na dobę metodą RT-PCR, zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Nasz stypendysta Paweł Soluch uruchomił akcję Dawkawsparcia, pomoc terapeutyczną dla pracowników służby zdrowia.

Z kolei dr Paweł Soluch, neurospycholog z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, stypendysta w programie FOCUS FNP, założyciel firmy Neuro Device, która wspiera program START, jest jednym z twórców akcji #DawkaWsparcia, której celem jest udostępnienie pomocy psychologicznej pracownikom służby zdrowia, będącym na pierwszej linii frontu w walce z koronawirusem. Do udziału w akcji pomysłodawcy zapraszają psychologów, terapeutów, coachów, którzy mogą w tej chwili ofiarować swoją wiedzę, doświadczenie i czas i są gotowi stworzyć sieć wsparcia dla potrzebujących i wolontaryjnie rozmawiać z nimi w trudnych chwilach.

#Naukowcydlaswiata, #JestemStartowcem, #WspieramSTART

Cała nadzieja w nauce! Teraz bardziej niż kiedykolwiek. Przekaż swój 1% najwybitniejszym młodym badaczom, którzy mogą zmienić świat.

Pobierz bezpłatnie program do PIT

Dziękujemy za Twój 1%!